Begin met het verhaal, niet met de vormgeving
Kies eerst voor wie het boek is en waar het over gaat. Een levensverhaal vraagt een andere selectie dan een boek over één vakantie, familiehuis of huwelijk. Maak een korte hoofdstukindeling voordat u foto’s in een ontwerp zet. Zo ziet u ook waar nog een naam, datum of beeld ontbreekt.
Voor een boek over een familiehuis kunt u bijvoorbeeld beginnen met de bouw, daarna de bewoners laten zien en eindigen met het huis zoals het later werd. Een overzichtsfoto geeft context; een detail van de keuken of tuin kan een herinnering oproepen. U hoeft niet iedere beschikbare foto op te nemen.
1. Verzamel scans en bewaar de herkomst
Gebruik de originele scanbestanden als uitgangspunt. Foto’s die al via berichtenapps zijn doorgestuurd kunnen kleiner zijn gemaakt. Bewaar een ongewijzigde verzameling en maak een aparte werkmap voor het fotoboek. Houd in de bestandsnaam of een overzicht bij uit welk album of welke doos elke foto komt.
Bij ingeplakte foto’s kan een scan van de volledige albumpagina ook handgeschreven tekst en de oorspronkelijke samenhang bewaren. Wilt u daaruit losse afbeeldingen gebruiken, bespreek dan vooraf welke detailbestanden nodig zijn. Lees meer over fotoalbums digitaliseren zonder beschadigen en bijschriften vastleggen.
2. Kies beelden die elkaar aanvullen
Leg vergelijkbare foto’s naast elkaar en kies degene waarop de belangrijke personen of details het duidelijkst zichtbaar zijn. Wissel groepsfoto’s af met portretten en plekken. Een technisch minder scherpe foto kan toch onmisbaar zijn als het de enige opname van een persoon of gebeurtenis is. Geef die een bescheiden plek in de opmaak in plaats van hem sterk uit te vergroten.
Noteer onbekende gegevens als onbekend. Schrijf bijvoorbeeld ‘waarschijnlijk zomer 1964’ als dat de beste beschikbare informatie is. Vraag familieleden om aanvullingen voordat u de bijschriften definitief maakt; een vermoeden wordt anders gemakkelijk als feit overgenomen.
3. Bepaal of het boek digitaal blijft of wordt gedrukt
Voor lezen op een scherm zijn een goed leesbare tekst en een prettig bestandsformaat belangrijk. Wilt u ook een gedrukt exemplaar, kies dan vóór het ontwerpen het boekformaat en controleer de aanlevereisen van de drukdienst. Beschikbare exportmogelijkheden verschillen per ontwerpprogramma; controleer of u het resultaat ook buiten dat programma kunt bewaren.
Bewaar naast het deelbestand ook het bewerkbare ontwerp en de gebruikte foto’s. Een PDF is handig om een vaste paginaopmaak te delen, maar vervangt het bronmateriaal niet. Meer over het bewaren van de onderliggende bestanden leest u bij een digitaal fotoarchief organiseren.
4. Controleer uitsneden en vergrotingen per pagina
Een beeldvullend kader kan randen van de foto afsnijden. Controleer daarom of hoofden, handen en betekenisvolle details binnen het zichtbare vlak blijven. Plaats belangrijke details niet vlak bij de vouw van een gedrukt boek. Een kleine oude afdruk hoeft niet over twee hele pagina’s: witruimte en een kleiner beeld kunnen een rustiger resultaat geven.
Bekijk eventuele kwaliteitswaarschuwingen in het ontwerpprogramma en controleer de afbeelding op de bedoelde afdrukmaat. Een hoger dpi-getal dat achteraf aan een bestand wordt toegekend, voegt geen ontbrekend detail toe. Bepaal het gewenste gebruik daarom al vóór het scannen. De uitleg over 300 of 600 dpi helpt bij die keuze.
5. Lees een proefversie met iemand anders na
Controleer namen, jaartallen en de volgorde van de pagina’s. Laat iemand die niet aan het ontwerp heeft gewerkt het boek doorbladeren. Begrijpt diegene wie er op een foto staat en waarom het beeld is opgenomen? Controleer ook tekstcontrast, leesbaarheid en lege tekstvakken. Bij een grotere drukbestelling kan eerst één proefexemplaar helpen om fouten in formaat of opmaak te ontdekken.
Wilt u het boek online delen, stem dan met betrokken familieleden af welke foto’s en persoonlijke verhalen daarin komen. Maak zo nodig een kortere deelversie. Bewaar de volledige versie en de bronbestanden samen met uw overige familiearchief en een afzonderlijke back-up.
Welke stap kunnen wij voor u verzorgen?
Foto Digitalisering Nederland kan uw losse foto’s scannen en fotoalbums digitaliseren. Geef bij uw aanvraag aan dat u de bestanden voor een fotoboek wilt gebruiken, welke beelden belangrijk zijn en of u wilt afdrukken. Deze uitleg helpt u vervolgens bij het zelf samenstellen van het boek; de scanopdracht omvat niet automatisch de vormgeving of het drukken daarvan.